Table of Contents
واژهنامه تخصصی تِلهنگار
به واژهنامه تخصصی تِلهنگار خوش آمدید. این راهنمای مرجع به تعریف اصطلاحات کلیدی در پروتکلهای شبکه، مسیریابی نام دامنه، استانداردهای امنیت ایمیل، رمزنقاری وب و ابزارهای تشخیصی مورد استفاده در پایگاه دانش تِلهنگار میپردازد.
آ
رکورد A (Address Record)
یک رکورد پایه در سامانه نام دامنه (DNS) که یک دامنه یا نام میزبان را به یک آدرس IPv4 ۳۲ بیتی نگاشت میکند (به عنوان مثال: telenegar.ir → 185.x.x.x).
رکورد AAAA (IPv6 Address Record)
یک رکورد DNS که یک دامنه یا نام میزبان را به یک آدرس IPv6 ۱۲۸ بیتی نگاشت میکند.
شماره سیستم مستقل یا ASN (Autonomous System Number)
یک شماره اختصاصی و منحصربهفرد در سطح جهانی که توسط ثبتکنندگان منطقهای اینترنت (RIRها) به یک سیستم مستقل (AS) برای کنترل پارامترهای مسیریابی BGP تخصیص داده میشود.
ب
پروتکل BGP (Border Gateway Protocol)
پروتکل استاندارد دروازه خارجی که برای تبادل اطلاعات مسیریابی و دسترسپذیری بین سیستمهای مستقل (AS) در شبکه اینترنت طراحی شده است.
استاندارد BIMI (Brand Indicators for Message Identification)
یک مشخصه فنی ایمیل که به صاحبان دامنه اجازه میدهد نشان تجاری (لوگو) خود را در کنار ایمیلهای احرازهویتشده در نرمافزارهای مدیریت ایمیل پشتیبانیکننده به نمایش بگذارند (نیازمند فعالسازی و اجرای SPF، DKIM و DMARC است).
پ
پروب (Probe)
یک نود پایش توزیعشده است که در نقاط مختلف شبکه (مانند اپراتورهای داخلی یا دیتاسنترهای بینالمللی) توسط پلتفرم تِلهنگار مستقر شده است. پروبها ارزیابیهای تأخیر (Latency)، مسیریابی BGP، وضوح DNS و دسترسپذیری را به صورت مداوم از زوایای مختلف شبکه انجام داده و دادههای تشخیصی زیرساخت را در پلتفرم تِلهنگار ارائه میدهند.
رکورد PTR (Pointer Record)
یک رکورد DNS که یک آدرس IP را به نام دامنهی اصلی آن نگاشت میکند (DNS معکوس). اطلاعات بیشتر در DNS معکوس برای ایمیل یا DNS معکوس (PTR).
ت
تِلهنگار (Telenegar)
یک پلتفرم جامع تشخیصی و پایش شبکه است که برای مدیران IT و مهندسان شبکه در ایران طراحی شده است. تِلهنگار با ارائه ابزارهای خودکار ارزیابی، ابزارهای تحلیلی امنیتی و شبکهای از پروبهای توزیعشده، امکان بررسی وضعیت زیرساخت، سلامت دامنه، تنظیمات DNS و وضعیت تحویل ایمیل را فراهم میسازد.
زمان حیات یا TTL (Time To Live)
یک مقدار عددی در رکوردهای DNS یا هدر بستههای IP که مدت زمان (به ثانیه یا تعداد جهش/Hop) معتبر بودن دادهها را پیش از انقضا یا دور ریخته شدن مشخص میکند. اطلاعات بیشتر در راهنمای TTL.
گزارشدهی TLS یا TLS-RPT (TLS Reporting)
یک استاندارد گزارشدهی مکمل برای MTA-STS که به صاحبان دامنه امکان میدهد گزارشهای خودکاری در مورد شکست در تحویل ایمیل یا خطاهای دستتکانی (Handshake) TLS دریافت کنند. اطلاعات بیشتر در TLS-RPT.
ج
مسیریابی بیکلاس بین دامنهای یا CIDR (Classless Inter-Domain Routing)
روشی برای تخصیص آدرسهای IP و افزایش کارایی مسیریابی با استفاده از نشانیدهی ماسک زیرشبکه با طول متغیر (مانند `/24` یا `/16`). اطلاعات بیشتر در نشانیدهی CIDR یا محاسبه زیرشبکهها با استفاده از ابزار محاسبهگر زیرشبکه.
د
استاندارد DKIM (DomainKeys Identified Mail)
یک روش احراز هویت ایمیل با استفاده از امضاهای دیجیتال کلید عمومی در هدر پیامها برای تشخیص جعل identity و دستکاری ایمیل. اطلاعات بیشتر در راهنمای DKIM.
استاندارد DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting, and Conformance)
یک پروتکل اعتبارسنجی ایمیل مبتنی بر SPF و DKIM که به صاحبان دامنه اجازه میدهد نحوه برخورد سیستمهای دریافتکننده با ایمیلهای مردود شده را تعیین کنند (`p=none` ، `p=quarantine` یا `p=reject`). اطلاعات بیشتر در راهنمای DMARC.
سامانه نام دامنه یا DNS (Domain Name System)
سیستم نامگذاری متمرکز و سلسلهمراتبی که برای ترجمه نامهای میزبان قابل خواندن توسط انسان به آدرسهای IP استفاده میشود. اطلاعات بیشتر در توضیحات DNS یا اجرای تستهای تشخیصی با ابزار بررسی DNS.
افزونههای امنیتی سامانه نام دامنه یا DNSSEC (Domain Name System Security Extensions)
مجموعهای از افزونهها که امضاهای دیجیتال رمزنقاریشده را به رکوردهای موجود DNS اضافه میکنند تا از جعل identity و مسمومسازی کش (Cache Poisoning) جلوگیری کنند. اطلاعات بیشتر در راهنمای DNSSEC.
ر
رکورد CNAME (Canonical Name Record)
یک رکورد DNS که برای مستعار کردن (Alias) یک نام دامنه به نام دامنهی اصلی دیگر استفاده میشود.
س
سیاست امنیت محتوا یا CSP (Content Security Policy)
یک هدر امنیتی HTTP که به مدیران وبسایت اجازه میدهد منابع پویا و مجاز برای بارگذاری در مرورگر کاربران را مشخص کنند.
ش
پایش پایداری یا Uptime
شاخصی که نشاندهنده درصد کلی زمانی است که یک سایت یا سرور عملیاتی و در دسترس باقی مانده است. پایش خودکار با ابزار پایش پایداری.
ک
پروتکل ICMP (Internet Control Message Protocol)
یک پروتکل لایه شبکه که توسط ابزارهای تشخیصی مانند بررسی پینگ و مسیریابی شبکه (Trace Route) برای مخابره خطاهای عملیاتی و معیارهای تأخیر پینگ استفاده میشود. اطلاعات بیشتر در ICMP.
م
امنیت انتقال ایمیل یا MTA-STS (Mail Transfer Agent Strict Transport Security)
یک استاندارد امنیتی که سرورهای ایمیل را ملزم به استفاده از رمزنگاری TLS و اعتبارسنجی گواهی در ارتباطات ورودی SMTP میکند. اطلاعات بیشتر در پیکربندی MTA-STS.
رکورد MX (Mail Exchange Record)
یک رکورد DNS که سرور ایمیل مسئول دریافت پیامهای ورودی یک دامنه را مشخص میکند. ارزیابی تنظیمات ایمیل با ابزار بررسی ایمیل یا کسب اطلاعات بیشتر در رکوردهای MX.
ن
پروتکل IMAP / IMAPS (Internet Message Access Protocol)
یک پروتکل لایه کاربردی که توسط کلاینتهای ایمیل برای دریافت پیامها از سرور روی پورتهای `143` (بدون رمزنگاری/STARTTLS) و `993` (SSL/TLS) استفاده میشود. ارزیابی پورتها با ابزار بررسی پورت یا مطالعه پروتکل IMAP.
و
پروتکل HTTP / HTTPS (Hypertext Transfer Protocol / Secure)
پروتکل لایه کاربردی برای انتقال اسناد فوقرسانهای در وب. پروتکل HTTPS از رمزنگاری TLS/SSL استفاده میکند. بررسی سلامت سایت با ابزار بررسی سایت.
ه
پروتکل HSTS (HTTP Strict Transport Security)
یک هدر سیاست امنیتی وب که ارتباط امن HTTPS بین مرورگر و سرور را اجباری میکند. اطلاعات بیشتر در هدرهای امنیتی HTTP.
پروتکل SMTP (Simple Mail Transfer Protocol)
پروتکل استاندارد اینترنت برای ارسال ایمیلهای خروجی در شبکه روی پورتهای استاندارد (`25` ، `465` ، `587`). اطلاعات بیشتر در پروتکل SMTP.
پروتکل SPF (Sender Policy Framework)
یک مکانیزم احراز هویت ایمیل که سرورها و آدرسهای IP مجاز برای ارسال ایمیل از طرف یک دامنه را از طریق رکوردهای TXT در DNS تعیین میکند. اطلاعات بیشتر در راهنمای SPF.
پروتکل SSL / TLS (Secure Sockets Layer / Transport Layer Security)
پروتکلهای رمزنقاری طراحیشده برای تأمین امنیت ارتباطات سرتاسری در شبکههای کامپیوتر. اطلاعات بیشتر در SSL/TLS.
مستندات مرتبط و navigation
- صفحه اصلی پایگاه دانش — بازگشت به صفحه اصلی.
- هدرهای امنیتی HTTP — بررسی هدرها و سیاستهای امنیتی وب.
- مرور کلی احراز هویت ایمیل — راهنمای جامع SPF، DKIM و DMARC.
- پرسشهای متداول — پاسخ به سوالات رایج و مراحل عیبیابی.