====== واژه‌نامه تخصصی تِله‌نگار ====== به **واژه‌نامه تخصصی تِله‌نگار** خوش آمدید. این راهنمای مرجع به تعریف اصطلاحات کلیدی در پروتکل‌های شبکه، مسیریابی نام دامنه، استانداردهای امنیت ایمیل، رمزنقاری وب و ابزارهای تشخیصی مورد استفاده در پایگاه دانش تِله‌نگار می‌پردازد. ---- ===== آ ===== ==== رکورد A (Address Record) ==== یک رکورد پایه در [[fa:networking:dns:dns|سامانه نام دامنه (DNS)]] که یک دامنه یا نام میزبان را به یک آدرس IPv4 ۳۲ بیتی نگاشت می‌کند (به عنوان مثال: ''telenegar.ir'' -> ''185.x.x.x''). ==== رکورد AAAA (IPv6 Address Record) ==== یک رکورد [[fa:networking:dns:dns|DNS]] که یک دامنه یا نام میزبان را به یک آدرس IPv6 ۱۲۸ بیتی نگاشت می‌کند. ==== شماره سیستم مستقل یا ASN (Autonomous System Number) ==== یک شماره اختصاصی و منحصربه‌فرد در سطح جهانی که توسط ثبت‌کنندگان منطقه‌ای اینترنت (RIRها) به یک سیستم مستقل (AS) برای کنترل پارامترهای مسیریابی BGP تخصیص داده می‌شود. ---- ===== ب ===== ==== پروتکل BGP (Border Gateway Protocol) ==== پروتکل استاندارد دروازه خارجی که برای تبادل اطلاعات مسیریابی و دسترس‌پذیری بین سیستم‌های مستقل (AS) در شبکه اینترنت طراحی شده است. ==== استاندارد BIMI (Brand Indicators for Message Identification) ==== یک مشخصه فنی ایمیل که به صاحبان دامنه اجازه می‌دهد نشان تجاری (لوگو) خود را در کنار ایمیل‌های احراز‌هویت‌شده در نرم‌افزارهای مدیریت ایمیل پشتیبانی‌کننده به نمایش بگذارند (نیازمند فعال‌سازی و اجرای [[fa:email:dns-configuration:spf|SPF]]، [[fa:email:dns-configuration:dkim|DKIM]] و [[fa:email:dns-configuration:dmarc|DMARC]] است). ---- ===== پ ===== ==== پروب (Probe) ==== یک نود پایش توزیع‌شده است که در نقاط مختلف شبکه (مانند اپراتورهای داخلی یا دیتاسنترهای بین‌المللی) توسط پلتفرم **تِله‌نگار** مستقر شده است. پروب‌ها ارزیابی‌های تأخیر (Latency)، مسیریابی BGP، وضوح DNS و دسترس‌پذیری را به صورت مداوم از زوایای مختلف شبکه انجام داده و داده‌های تشخیصی زیرساخت را در پلتفرم تِله‌نگار ارائه می‌دهند. ==== رکورد PTR (Pointer Record) ==== یک رکورد DNS که یک آدرس IP را به نام دامنه‌ی اصلی آن نگاشت می‌کند (DNS معکوس). اطلاعات بیشتر در [[fa:email:troubleshooting:reverse-dns|DNS معکوس برای ایمیل]] یا [[fa:networking:dns:reverse-dns|DNS معکوس (PTR)]]. ---- ===== ت ===== ==== تِله‌نگار (Telenegar) ==== یک پلتفرم جامع تشخیصی و پایش شبکه است که برای مدیران IT و مهندسان شبکه در ایران طراحی شده است. **تِله‌نگار** با ارائه ابزارهای خودکار ارزیابی، ابزارهای تحلیلی امنیتی و شبکه‌ای از پروب‌های توزیع‌شده، امکان بررسی وضعیت زیرساخت، سلامت دامنه، تنظیمات DNS و وضعیت تحویل ایمیل را فراهم می‌سازد. ==== زمان حیات یا TTL (Time To Live) ==== یک مقدار عددی در رکوردهای DNS یا هدر بسته‌های IP که مدت زمان (به ثانیه یا تعداد جهش/Hop) معتبر بودن داده‌ها را پیش از انقضا یا دور ریخته شدن مشخص می‌کند. اطلاعات بیشتر در [[fa:networking:dns:ttl|راهنمای TTL]]. ==== گزارش‌دهی TLS یا TLS-RPT (TLS Reporting) ==== یک استاندارد گزارش‌دهی مکمل برای [[fa:email:dns-configuration:mta-sts|MTA-STS]] که به صاحبان دامنه امکان می‌دهد گزارش‌های خودکاری در مورد شکست در تحویل ایمیل یا خطاهای دست‌تکانی (Handshake) TLS دریافت کنند. اطلاعات بیشتر در [[fa:email:dns-configuration:tls-rpt|TLS-RPT]]. ---- ===== ج ===== ==== مسیریابی بی‌کلاس بین دامنه‌ای یا CIDR (Classless Inter-Domain Routing) ==== روشی برای تخصیص آدرس‌های IP و افزایش کارایی مسیریابی با استفاده از نشانی‌دهی ماسک زیرشبکه با طول متغیر (مانند `/24` یا `/16`). اطلاعات بیشتر در [[fa:networking:internet:cidr-notation|نشانی‌دهی CIDR]] یا محاسبه زیرشبکه‌ها با استفاده از [[fa:tools:subnetcalc|ابزار محاسبه‌گر زیرشبکه]]. ---- ===== د ===== ==== استاندارد DKIM (DomainKeys Identified Mail) ==== یک روش احراز هویت ایمیل با استفاده از امضاهای دیجیتال کلید عمومی در هدر پیام‌ها برای تشخیص جعل identity و دستکاری ایمیل. اطلاعات بیشتر در [[fa:email:dns-configuration:dkim|راهنمای DKIM]]. ==== استاندارد DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting, and Conformance) ==== یک پروتکل اعتبارسنجی ایمیل مبتنی بر [[fa:email:dns-configuration:spf|SPF]] و [[fa:email:dns-configuration:dkim|DKIM]] که به صاحبان دامنه اجازه می‌دهد نحوه برخورد سیستم‌های دریافت‌کننده با ایمیل‌های مردود شده را تعیین کنند (`p=none` ، `p=quarantine` یا `p=reject`). اطلاعات بیشتر در [[fa:email:dns-configuration:dmarc|راهنمای DMARC]]. ==== سامانه نام دامنه یا DNS (Domain Name System) ==== سیستم نام‌گذاری متمرکز و سلسله‌مراتبی که برای ترجمه نام‌های میزبان قابل خواندن توسط انسان به آدرس‌های IP استفاده می‌شود. اطلاعات بیشتر در [[fa:networking:dns:dns|توضیحات DNS]] یا اجرای تست‌های تشخیصی با [[fa:tools:dnscheck|ابزار بررسی DNS]]. ==== افزونه‌های امنیتی سامانه نام دامنه یا DNSSEC (Domain Name System Security Extensions) ==== مجموعه‌ای از افزونه‌ها که امضاهای دیجیتال رمزنقاری‌شده را به رکوردهای موجود DNS اضافه می‌کنند تا از جعل identity و مسموم‌سازی کش (Cache Poisoning) جلوگیری کنند. اطلاعات بیشتر در [[fa:networking:dns:dnssec|راهنمای DNSSEC]]. ---- ===== ر ===== ==== رکورد CNAME (Canonical Name Record) ==== یک رکورد [[fa:networking:dns:dns|DNS]] که برای مستعار کردن (Alias) یک نام دامنه به نام دامنه‌ی اصلی دیگر استفاده می‌شود. ---- ===== س ===== ==== سیاست امنیت محتوا یا CSP (Content Security Policy) ==== یک هدر امنیتی HTTP که به مدیران وب‌سایت اجازه می‌دهد منابع پویا و مجاز برای بارگذاری در مرورگر کاربران را مشخص کنند. ---- ===== ش ===== ==== پایش پایداری یا Uptime ==== شاخصی که نشان‌دهنده درصد کلی زمانی است که یک سایت یا سرور عملیاتی و در دسترس باقی مانده است. پایش خودکار با [[fa:tools:uptime|ابزار پایش پایداری]]. ---- ===== ک ===== ==== پروتکل ICMP (Internet Control Message Protocol) ==== یک پروتکل لایه شبکه که توسط ابزارهای تشخیصی مانند [[fa:tools:pingcheck|بررسی پینگ]] و [[fa:tools:traceroute|مسیریابی شبکه (Trace Route)]] برای مخابره خطاهای عملیاتی و معیارهای تأخیر پینگ استفاده می‌شود. اطلاعات بیشتر در [[fa:networking:protocols:icmp|ICMP]]. ---- ===== م ===== ==== امنیت انتقال ایمیل یا MTA-STS (Mail Transfer Agent Strict Transport Security) ==== یک استاندارد امنیتی که سرورهای ایمیل را ملزم به استفاده از رمزنگاری TLS و اعتبارسنجی گواهی در ارتباطات ورودی SMTP می‌کند. اطلاعات بیشتر در [[fa:email:dns-configuration:mta-sts|پیکربندی MTA-STS]]. ==== رکورد MX (Mail Exchange Record) ==== یک رکورد [[fa:networking:dns:dns|DNS]] که سرور ایمیل مسئول دریافت پیام‌های ورودی یک دامنه را مشخص می‌کند. ارزیابی تنظیمات ایمیل با [[fa:tools:mailcheck|ابزار بررسی ایمیل]] یا کسب اطلاعات بیشتر در [[fa:email:dns-configuration:mx-records|رکوردهای MX]]. ---- ===== ن ===== ==== پروتکل IMAP / IMAPS (Internet Message Access Protocol) ==== یک پروتکل لایه کاربردی که توسط کلاینت‌های ایمیل برای دریافت پیام‌ها از سرور روی پورت‌های `143` (بدون رمزنگاری/STARTTLS) و `993` (SSL/TLS) استفاده می‌شود. ارزیابی پورت‌ها با [[fa:tools:portcheck|ابزار بررسی پورت]] یا مطالعه [[fa:email:protocols:imap|پروتکل IMAP]]. ---- ===== و ===== ==== پروتکل HTTP / HTTPS (Hypertext Transfer Protocol / Secure) ==== پروتکل لایه کاربردی برای انتقال اسناد فوق‌رسانه‌ای در وب. پروتکل HTTPS از رمزنگاری [[fa:networking:protocols:ssl-tls|TLS/SSL]] استفاده می‌کند. بررسی سلامت سایت با [[fa:tools:sitecheck|ابزار بررسی سایت]]. ---- ===== ه ===== ==== پروتکل HSTS (HTTP Strict Transport Security) ==== یک هدر سیاست امنیتی وب که ارتباط امن HTTPS بین مرورگر و سرور را اجباری می‌کند. اطلاعات بیشتر در [[fa:security:security-headers|هدرهای امنیتی HTTP]]. ==== پروتکل SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) ==== پروتکل استاندارد اینترنت برای ارسال ایمیل‌های خروجی در شبکه روی پورت‌های استاندارد (`25` ، `465` ، `587`). اطلاعات بیشتر در [[fa:email:protocols:smtp|پروتکل SMTP]]. ==== پروتکل SPF (Sender Policy Framework) ==== یک مکانیزم احراز هویت ایمیل که سرورها و آدرس‌های IP مجاز برای ارسال ایمیل از طرف یک دامنه را از طریق رکوردهای TXT در DNS تعیین می‌کند. اطلاعات بیشتر در [[fa:email:dns-configuration:spf|راهنمای SPF]]. ==== پروتکل SSL / TLS (Secure Sockets Layer / Transport Layer Security) ==== پروتکل‌های رمزنقاری طراحی‌شده برای تأمین امنیت ارتباطات سرتاسری در شبکه‌های کامپیوتر. اطلاعات بیشتر در [[fa:networking:protocols:ssl-tls|SSL/TLS]]. ---- ===== مستندات مرتبط و navigation ===== * [[fa:start|صفحه اصلی پایگاه دانش]] — بازگشت به صفحه اصلی. * [[fa:security:security-headers|هدرهای امنیتی HTTP]] — بررسی هدرها و سیاست‌های امنیتی وب. * [[fa:email:dns-configuration:spf|مرور کلی احراز هویت ایمیل]] — راهنمای جامع SPF، DKIM و DMARC. * [[fa:faq|پرسش‌های متداول]] — پاسخ به سوالات رایج و مراحل عیب‌یابی.